ABD ile İran arasında varılan mutabakat, İsrail’de büyük şaşkınlık yarattı. İsmi açıklanmayan İsrailli yetkililer, Tel Aviv yönetiminin bu anlaşmadan duyduğu rahatsızlığı dile getirerek, gelişmeyi ‘İsrail’in otobüsün altına atılması’ şeklinde sert sözlerle eleştirdi.
Kanal 13 televizyonunun haberine göre, üst düzey bir İsrailli yetkili, ABD-İran mutabakatını ‘İsrail açısından şok edici’ olarak nitelendirdi. Yetkili, İsrail’in uzun süredir ABD-İran müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanacağını öngördüğünü belirtti.
Aynı haberde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkan Yardımcısı JD Vance arasında 14 Haziran’da gergin bir telefon görüşmesi gerçekleştiği iddia edildi. Görüşmede Lübnan’daki İsrail askeri varlığı ele alındı.
Görüşmede ayrıca, İran ile üzerinde uzlaşı sağlanan anlaşmanın bazı maddeleri de gündeme geldi. İsrailli bir yetkili, İsrail ordusunun Lübnan’dan çekilmeyeceğini ancak bundan sonraki her askeri faaliyetin yeniden değerlendirileceğini ifade etti.
Kanal 13, üst düzey bir ABD’li yetkilinin açıklamalarına da yer verdi. Bu yetkili, anlaşmanın İsrail’in Lübnan’ın güneyinden çekilmesini içermediğini ve Tel Aviv’in ‘kendini savunma hakkını’ koruyacağını vurguladı.
Öte yandan Kanal 15 televizyonu, İsrail Güvenlik Kabinesi’ndeki bazı bakanların Başbakan Netanyahu’dan Lübnan’daki operasyonların sürdürülmesini talep ettiğini aktardı. Netanyahu, kabine toplantısında ‘en yoğun baskılar altında dahi hareket serbestisini korumak’ hedefini dile getirdi.
Netanyahu, ‘Hem Beyrut’ta hem de Tahran’da dokunulmazlık olacak’ ifadesini kullandı. İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ise toplantıda ordunun sınır hattına çekilmeyeceğini ve askerlerin riske atılamayacağını belirtti. Bazı kabine üyeleri, ABD Başkanı Donald Trump’ı ‘petrol ve para karşısında taviz vermekle’ eleştirdi.
Başbakan Netanyahu, daha önce yaptığı açıklamada ABD ile İran arasındaki anlaşmanın ayrıntılarını bilmediğini belirtmişti. Buna karşın, Lübnan’da kontrol altında tuttukları bölgelerde kalma yönündeki tutumlarını sürdüreceklerini ifade etti.
ABD, İran ve Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen temaslar sonucunda taraflar, İran’a yönelik çatışmaları sona erdirmeyi amaçlayan bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaşıya varıldığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin İran ile anlaşmayı imzaladığını açıklamıştı.
Trump, Hürmüz Boğazı’nın cuma gününden itibaren tamamen açık olacağını belirtti. Tahran yönetimi ise mutabakat zaptının cuma günü İsviçre’nin Cenevre kentinde imzalanacağını bildirmişti.
