Türkiye’deki yenilikçi KOBİ’lerin uluslararası araştırma ve yenilik iş birliklerine katılımını artırmak amacıyla TÜBİTAK tarafından “Yenilikçi KOBİ’ler için Avrupa Ortaklığı/Eurostars-3 Programı”nın 2026 yılı ikinci çağrısı açıldı. Bu programla, KOBİ’lerin araştırma, geliştirme (AR-GE) ve yenilik kapasitelerinin artırılması hedefleniyor.
Çağrı kapsamında, yeni ürün geliştirme, mevcut ürünlerin iyileştirilmesi, kalite standartlarının yükseltilmesi, maliyet azaltıcı yeni teknikler ve üretim teknolojilerinin tasarlanmasına yönelik projeler desteklenecek. Türkiye’de yerleşik KOBİ’lerin uluslararası AR-GE projeleriyle başvurmaları teşvik ediliyor.
Eurostars-3 Programı, uluslararası AR-GE projeleri aracılığıyla kısa sürede piyasaya sürülebilecek ürün, süreç veya hizmetlerin geliştirilmesini önemsiyor. Program, özel sektör öncülüğünde üniversite ve kamu kuruluşlarının da katkı sağladığı ihtisaslaşmış AR-GE ve yenilik konsorsiyumlarının oluşturulmasını amaçlıyor. Bu sayede Türkiye’deki kuruluşların uluslararası teknoloji birikimine erişimi, teknoloji transferinin hızlanması ve edinilen bilgi birikiminin özgün teknolojilere dönüştürülmesi hedefleniyor.
Geliştirilecek ürünlerle uluslararası pazarlara erişimin ve ihracatın artırılması, ithalat bağımlılığının ve cari açığın azaltılmasına katkı sağlanması da amaçlar arasında yer alıyor. Çağrıya, Türkiye’de yerleşik sermaye şirketleri, yükseköğretim kurumları, kamu araştırma merkez ve enstitüleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile araştırma altyapıları başvurabiliyor.
Aynı uluslararası projede Türkiye’den birden fazla kuruluşun bulunması halinde, Türk ortaklar ayrı ayrı değil, birlikte tek bir ulusal ön proje ve ikinci aşama proje başvurusu yapacak. Toplam bütçesi 4 milyon euro olan çağrıda, her bir Türk proje ortağının bütçesi 600 bin euroyu geçemeyecek. Türkiye’den birden fazla kurum veya kuruluşun ortak başvurusunda ise toplam proje bütçesi en fazla 850 bin euro olabilecek. Sermaye şirketi olmayan kurumların bütçe payı, toplam proje bütçesinin yüzde 50’sini ve 300 bin euroyu aşamayacak. Projelerin süresi en fazla 36 ay olacak.
Destek oranı büyük ölçekli kuruluşlar için yüzde 60, KOBİ’ler için yüzde 75 olarak uygulanacak. Kamu idareleri, özel bütçeli idareler, vakıf üniversiteleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu araştırma merkez ve enstitüleri yüzde 100’e kadar desteklenebilecek. Çağrıya uluslararası başvurular, 10 Eylül’de sona erecek. Ulusal ön proje başvuruları ise 24 Eylül’de tamamlanacak.
Öte yandan, TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) tarafından yürütülen Sanayi AR-GE Destek ile KOBİ AR-GE Başlangıç Destek programları kapsamında da başvurular alınmaya başlandı. Bu programlarla, tüm sektör ve teknoloji alanlarında yeni ürün tasarlanması ve geliştirilmesi, mevcut ürünlerin iyileştirilmesi, ürün kalitesini artıracak veya maliyetleri azaltacak yeni teknikler ile üretim teknolojilerinin oluşturulmasına yönelik AR-GE ve yenilik projeleri desteklenecek.
Sanayi AR-GE Destek Programı kapsamında KOBİ’lerin uluslararası pazarlara yönelik ürün geliştirme, yurt dışına bağımlı olunan alanlarda rekabetçi yerli teknolojiler kazanma ve güçlü ticarileşme potansiyeline sahip teknolojik ürünler ortaya çıkarma kapasitesinin artırılması amaçlanıyor. KOBİ AR-GE Başlangıç Destek Programı ile ise özellikle AR-GE faaliyetlerine başlangıç aşamasındaki KOBİ’lerin sistematik proje yürütme yetkinliği kazanması, işletmelerde AR-GE ve yenilikçilik kültürünün yaygınlaşması hedefleniyor.
Sanayi AR-GE Destek Programı kapsamında uygulanacak destek oranı, firmanın desteklenen proje sayısına göre kademeli belirlenecek. Firmaların desteklenen ilk 5 projesinde destek oranı yüzde 75, 6’ncı ve sonraki projelerinde yüzde 60 olacak. Her iki durumda da proje başına verilecek hibe desteği en fazla 20 milyon lira olarak uygulanacak. Çağrıya en fazla 24 ay süreli projeler sunulabilecek. Prototip veya klinik test gibi proje çıktısının ticari ürüne dönüşmesi için gereken çalışmalar nedeniyle projenin bu sürede tamamlanamaması durumunda destek süresi, değerlendirme sonucunda bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yüzde 50 artırılabilecek.
İki programda da firmaların daha önce TÜBİTAK tarafından desteklenen projelerinin ticarileşme performansı değerlendirmeye yansıtılacak. Başvurular yalnızca KOBİ niteliğindeki sermaye şirketleri tarafından yapılabilecek. Sanayi AR-GE Destek Programı için proje başvuruları 26 Ekim’de, KOBİ AR-GE Başlangıç Destek Programı’nın çağrı kapanış tarihi ise 11 Kasım’da sona erecek.
