USD49,84EUR55,48ALTIN6.461,87Istanbul17° Sağanak3:03ÖĞLE'YEKALAN SÜRE
Sırbistan’da dün yapılan erken genel seçimlerde “Öğrenci Listesi”, Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić liderliğindeki Sırp İlerleme Partisi’ni (SNS) mağlup ederek 12 yıllık iktidara son verdi. Bu sonuç, 1 Kasım 2024’te Novi Sad’da yaşanan tren istasyonu kazası sonrası başlayan öğrenci protestolarının siyasi bir zaferle taçlanması anlamına geldi. Ülke genelinde kutlamalar başlarken, Vučić mağlubiyeti kabul etti.
Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ederek Sırp İlerleme Partisi’nin başbakan adayı olan Aleksandar Vučić, “Öğrenci Listesi” karşısında yenilgiyi dün kabul etti. Vučić, seçim sonucunu dış destekli bir sürecin ürünü olarak nitelendirerek, muhalefet olarak mücadeleye devam edeceklerini belirtti.
Sırbistan’da 2014 yılında başbakanlık görevine başlayan Vučić, 12 yıl boyunca iktidarda kaldı. 2017 ve 2022 yıllarında iki kez üst üste cumhurbaşkanı seçilmişti. Son seçim için cumhurbaşkanlığından istifa ederek başbakan adayı olarak yarıştı.
1 Kasım 2024 tarihinde Novi Sad kentindeki tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişi hayatını kaybetti. Bu trajik olayın ardından başlayan öğrenci protestoları, yaklaşık iki yıldır Aleksandar Vučić ve hükümeti üzerinde büyük baskı oluşturdu. Protestolar, “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” sloganıyla erken genel seçime katılan öğrenci hareketinin temelini oluşturdu.
Novi Sad’daki kaza sonrası siyasi bir harekete dönüşen öğrenciler, dün yapılan seçimde zaferlerini ilan etti. Bu zafer, sokak direnişinin sandığa yansıması olarak değerlendirildi. Öğrenci Listesi, geleneksel siyasi partilerden farklı bir yapı sergiledi.
Öğrenci Listesi adına zafer konuşması yapan akademisyen Radomir Saicic, oy kullanan herkese teşekkür etti. Saicic, ülkenin geleceğini inşa etmeye başlayacaklarını vurguladı. Öğrenci hareketinin hükümet kurma sürecini nasıl yürüteceği merak konusu oldu.
Geleneksel parti yapısından bağımsız bir siyasi oluşum kuran öğrenciler, üniversitelerdeki toplantılarda adaylarını belirledi. Doğrudan aday olmak yerine, farklı toplumsal kesimlerden destekledikleri isimlerin parlamentoya girmesini hedeflediler. Hareketin vaatleri arasında yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü ve demokratik reformlar yer aldı.
Eylül ayında seçim kuruluna sunulan Öğrenci Listesi için yaklaşık 70 bin imza toplandı. Seçim öncesinde, 22 Ekim’de Belgrad’da düzenlenen son büyük mitinge yaklaşık 150 bin kişi katıldı. Farklı kentlerden başkente yürüyen öğrenciler, “Öğrenciler Kazanıyor” sloganlarıyla iktidar değişimi çağrısı yaptı.
Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi (CeSID) tarafından açıklanan resmi olmayan sonuçlara göre, oyların yüzde 56’sı sayıldı. “Öğrenci Listesi” oyların yüzde 52’sini alırken, Vučić liderliğindeki liste yüzde 39 oyda kaldı. Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK) saat 19.00’a kadar katılımın yüzde 67,6 olduğunu açıkladı.
Ülke medyası, katılım oranının rekor seviyeye ulaşabileceğini belirtti; en son 2023 seçimlerinde bu oran yüzde 58 olmuştu. Dün gün boyu devam eden erken genel seçimde bazı sandık yerlerinde şiddet olayları yaşandı. Sırbistan medyası, maskeli grupların sandık merkezlerinden çıkan vatandaşlara saldırdığını aktardı.
Sırbistan İçişleri Bakanlığı, Lazarevac’ta yaşanan şiddet olayında iki polisin yaralandığını duyurdu. Ayrıca, bazı yerlerde oy pusulalarının fotoğraflandığı ve çoklu oy kullanımını önleyen sistemlerin doğru kullanılmadığı yönünde usulsüzlük iddiaları da ortaya atıldı. Başkent Belgrad sokaklarında sandıkların kapanış saatine yakın yüksek güvenlik önlemleri dikkat çekti.
