Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, ABD ile İran arasındaki nükleer müzakerelerde önemli bir anlaşmazlık konusu olan İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının Kazakistan’da depolanabileceğini duyurdu. Grossi, bu hafta Astana’da Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile yaptığı görüşmede Kazakistan’ın bu materyalleri depolamaya hazır olduğunu kendisine ilettiğini belirtti. İngiliz basınına konuşan Grossi, bu düzenlemenin hem ABD hem de İran tarafından kabul görebileceğine inandığını ifade etti.
Grossi, Washington’ın taraflar arasında kapsamlı bir uzlaşının sağlanabilmesi için bertaraf edilmesi gerektiğini defalarca vurguladığı materyallerin Kazakistan’da güvenli bir şekilde tutulabileceğini savundu. “Bunun güvenli şekilde depolanabileceği bir yerimiz var” ifadesini kullandı. Bu adımın, nükleer silahlara yakın seviyede zenginleştirilmiş uranyum konusundaki endişeleri gidermeyi hedeflediği belirtildi.
Kazakistan, 2017 yılından bu yana Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) işbirliğiyle uluslararası denetime tabi düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyum bankasına ev sahipliği yapmaktadır. Bu tesis, UAEA üyesi ülkelerdeki enerji santrallerinin yakıt tedarikini güvence altına almak ve nükleer yayılmayı önlemek amacıyla kuruldu. Ülkenin bu alandaki tecrübesi, Grossi’nin teklifini güçlendiren bir faktör olarak öne çıkıyor.
İran’ın mevcut nükleer stokunun geleceği, ABD-İran arasındaki mutabakat zaptının taraflarca imzalanmasının ardından gerçekleştirilmesi beklenen nükleer görüşmelerle belirlenecek. Bu görüşmelerin, küresel nükleer güvenlik ve bölgesel istikrar açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulanıyor.
